Turizm

Yukarı Mezopotamya havzasında yer alan Mardin, tarih öncesi devirlerden günümüze kadar önemli yerleşim ve ticaret merkezlerinden biri olmuş, insanlığın kültürel gelişimine ve önemli uygarlıkların ortaya çıkmasına sahne olmuştur. Asur, Babil, Roma, Bizans, Pers, Emevi, Abbasi, Artuklu, Selçuklu, Eyyubi, Osmanlı gibi birçok farklı medeniyeti temsil eden devletlerin önemli merkezlerinden olmuştur. Kentsel sit alanları, taş mimarisi, tarihi ve geleneksel kent dokusuyla; tarih, kültür ve inanç turizmi açısından yüksek bir potansiyele sahiptir. Tarihte ilk tapınağın, İlk yerleşik hayatın, ilk tarımın yapıldığı, yazının icat edildiği ve ilk medeniyetlerin kurulduğu Mezopotamya, kültürel miras bakımından küresel ölçekte eşsiz değerlere ve özgünlüklere sahiptir. Mardin’de yürütülen arkeolojik kazı çalışmaları sırasında bulunan Boncuklu Tarlanın tarihinin Göbeklitepe den de daha önceye dayandığı tespit edilmiştir.

Mardin Tarihi Kent Kültürel Peyzajı ile Zeynel Abidin Camii ve Mor Yakup (St. Jacob) Kilisesi (Nusaybin) ülkemizin Dünya Mirası Geçici Listesinde yer alan önemli kültürel varlıklardır. İlde bu listeye girebilecek nitelikte bulunan onlarca kültürel varlık bulunmaktadır. TRC3 Bölgesinde sit alanı ve yapılara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bölgede henüz tescillenmemiş çok sayıda sit alanı ve kültürel yapının tespiti için Mardin de Ajans desteğiyle kültür envanteri çalışmaları devam etmektedir.

Tescilli Sit Alanı ve Tescilli Yapılar

Gösterge

Mardin

TRC3 Bölgesi

Tescilli Sit Alanı (adet)

206

278

Tescilli Yapı (adet)

1.326

1.613

Kaynak: Diyarbakır ve Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Bölge Müdürlükleri, 2019

Türkiye Turizm Stratejileri Eylem Planı çerçevesinde Mardin 2007 yılında kültür turizminin geliştirileceği marka kentler arasına dahil edilmiştir. 2023 Türkiye Turizm Strateji Belgesinde Mardin, Mezopotamya ile beraber ele alınmakla birlikte taşıdığı potansiyel açısından önemli ziyaret noktası olarak vurgulanmaktadır. TRC3 Bölgesi burada İnanç Turizmi Koridoru (Tarsus-Mardin), Eko-Turizm Bölgesi ve Kültür ve Turizm Gelişim Bölgesi olarak ele alınmaktadır. Bu strateji belgesinde zengin kültürel varlıklara sahip kentlerimiz markalaştırılarak, turizmde bir çekim noktası haline getirilmesi ve turizm sektörünün güçlendirilmesi bir hedef olarak belirlenmiştir. 2014-2023 TRC3 Bölge Planı incelendiğinde TRC3 Bölgesi’nde kültür ve inanç turizmi öne çıkmaktadır.

Mardin’de son yıllarda Artuklu, Midyat ve Dara yoğun ziyaretçi akınına uğrarken, Nusaybin ve Savur ikincil düzeyde ziyaret potansiyeline sahip ilçeler olarak değerlendirilmektedir.  Bu iki ilçede kültür ve inanç turizminin yanı sıra doğa ve kırsal turizm alanları da bulunmaktadır.

Bölgenin imajına büyük zarar veren terör olgusu ile Suriye’deki iç savaşın olumsuz yansımalarına rağmen kamu güvenliği açısından temin edilen huzur ortamı ile güney sınırımızda tesis edilen güvenli bölge yerli ve yabancı çok sayıda ziyaretçinin bölgeye akın etmesine yol açmıştır. 2019 yılında Mardin’deki konaklama tesislerine gelen 410.376 ziyaretçi 607.592 geceleme yapmışlardır. 2020 yılında Covid-19 salgını sebebiyle ili ziyarete gelen turist sayısında önemli bir düşüş yaşanmıştır.

Konaklama İstatistikleri

Gösterge

Mardin

TRC3 Bölgesi

Tesise Geliş

410.376

757.000

Geceleme

607.592

1.177.517

Kaynak: TÜİK, 2019

Bölgedeki turist hareketlerinin önemli bir bölümünün ‘günübirlik’ veya ‘dost-akraba ziyareti’ olduğu düşünüldüğünde gelişimin rakamların çok daha büyük olduğu rahatlıkla kabul edilebilecektir. Buna karşın belgeli (Belediye ve turizm işletme belgeli) tesislerde konaklayan yabancı ziyaretçilerin azlığı göze çarpmaktadır. TRC3 bölgesinde tesislere gelen ziyaretçilerin %6’sı yabancı iken Mardin’de gelen ziyaretçilerin de yalnızca %7’si yabancı ziyaretçidir (TÜİK, 2019). Bu yabancı ziyaretçi sayısının azlığı dikkate alındığında yukarıda betimlenen dünyanın bu önemli kültür-medeniyet coğrafyasının henüz yeterince tanınmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bölgede yerli ve yabancı turistlerin ortalama kalış süreleri Türkiye ortalamasının oldukça altındadır.  Bölgeye gelen turistler, ilin şehir merkezinde bulunan tarihi ve turistik yapıları ziyaret ederek kısa sürede bölge dışına çıkmaktadır.  İl merkezinde ve ilçelerde turizm altyapısının iyileştirilmesi, hizmet kalitesinin arttırılası, tarihi ve kültürel varlıkların restore edilmesi ve tanıtım-markalaşma çalışmaları ile çekim gücünün artması, ziyaretçi sayısını yükseltecek, kalış süresini artırabilecek ve sektörün gelişimi ile ilin ekonomisine pozitif katkı sunulabilecektir.

Konaklama Tesisleri

Tesis Türü

Tesis Sayısı

Oda Sayısı

Yatak Sayısı

Turizm İşletme Belgeli

21

1.012

2.035

Belediye Belgeli Otel

29

903

2.029

Kamu Konukevi

  9

233

499

TOPLAM

59

2.148

4.563   

Kaynak: Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2019

Mardin Yatırım Destek Ofisi

Yenişehir Mahallesi Kızıltepe Caddesi No: 6/1 Artuklu / MARDİN

Bilgi Hattı

0(482) 212 17 25